Uzman Vaiz Dr. Tuba Kevser Şahin, antinatalist akımların aile üzerindeki tehditlerini ve nesli korumanın inancımızdaki önemini Aile Gazetesi için kaleme aldı.
Günümüz dünyası, hızla değişen fikir akımlarının ve dijitalleşen kamusal alanın etkisiyle, insanlık tarihinin en temel kurumlarını ve kabullerini sorguladığı bir dönemden geçiyor. Bu sorgulamaların odağında ise “neslin devamı” ve “aile” kavramları yer alıyor. Özellikle sosyal medya platformlarında popülerleşen, teknik ve soyut argümanları gündelik dile indirgeyen bir akım dikkat çekiyor: Antinatalizm.
Peki antinatalizm nedir ve kökleri nereye dayanıyor? Antinatalizm, en yalın tanımıyla doğum karşıtlığıdır. Bu düşünce sistemi, hayatta olmanın kaçınılmaz olarak acıya neden olduğunu, dolayısıyla hiç var olmamanın var olmaktan daha iyi olduğunu savunur. Bu felsefenin tarihsel kökleri Antik Yunan’a, Sofokles’in “Doğmamış olmak, hiçbir zaman elde edemeyeceğimiz en değerli armağandır” sözlerine kadar uzanmaktadır.
Günümüzde ise bu akımı sistematik bir felsefeye dönüştüren isim Güney Afrikalı Profesör David Benatar’dır. Benatar, “Keşke Hiç Olmasaydık” adlı eserinde yeryüzüne adım atan her insanın acıya gebe olduğunu ve ideal nüfusun “sıfır” olması gerektiğini iddia eder. Benatar’ın “asimetri argümanı”na göre acının varlığı kötüdür, ancak hazzın yokluğu kötü değildir; bu yüzden doğurmamak her zaman etik olarak daha üstün bir tercihtir.
Felsefi bir tartışma gibi görünen bu fikirler, dijital medya aracılığıyla artık mutfağımıza, oturma odamıza ve zihinlerimize sızmış durumda. Eskiden sadece akademik çevrelerde tartışılan bu görüşler, bugün sosyal medya platformlarında “Benim bedenim benim seçimim” veya “Anne olmak zorunda değilim” sloganlarıyla kitlesel bir meşruiyet kazanıyor.
Günümüz edebiyat, dizi ve filmlerinde ‘annelikten pişmanlık duyma’ teması sıkça işlenmeye başlanmış; annelik, manevi hazlarından arındırılarak yalnızca zorlu, yıpratıcı bir ‘yük’ ve bir ‘pişmanlık nesnesi’ olarak kurgulanır olmuştur. Bu durum, özellikle genç nesiller arasında çocuk sahibi olma fikrini reddeden bir zemin oluşturup, Türkiye’deki demografik yapıyı da doğrudan tehdit eder hale gelmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; 2001 yılında 2,38 olan toplam doğurganlık hızı, 2024 yılında 1,48’e kadar gerilemiştir. 2025 yılı projeksiyonları, doğum sayılarındaki düşüşün sürdüğünü ve nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,10 seviyesinin altında kalışımızın dokuzuncu yılına girdiğimizi göstermektedir.
Tam da bu kritik eşikte, devletimiz tarafından 2025 yılının “Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı” çerçevesinde “Aile On Yılı” ilan edilmiş olması büyük bir anlam taşımaktadır. Bu ilan, sadece istatistiksel bir kaygının değil, aynı zamanda medeniyetimizin yapı taşı olan aile kurumunu antinatalist akımlara ve modern savrulmalara karşı koruma kararlılığının bir göstergesidir. Aile, dünden bugüne insanoğlunun neslini sağlıklı bir biçimde devam ettirebilmesi için bahşedilmiş en eski ve en muhkem kaledir.
Peki, bu karamsar tablo karşısında bizim duruşumuz ne olmalı? Bizler, insanın tesadüfen değil, Yüce Allah’ın takdiriyle dünyaya geldiğine inanan bir medeniyetin evlatlarıyız. Rabbimiz bizleri birbirimizle tanışalım, adaleti ve merhameti tesis edelim diye farklı cinsiyetlerde ve kabilelerde yaratmıştır. Antinatalizmin “yaşamın anlamı yok” iddiasının aksine, bizler yaratılış gayemize uygun bir hayat sürmek ve imanlı, sağlıklı nesiller yetiştirmekle emrolunduk. Bu sebeple İslam’da nesli muhafaza etmek, en az can ve mal güvenliği kadar mukaddes ve dokunulmaz bir vazifedir. Aile, sadece bir üreme alanı değil; sevgi, güven ve huzur bağlarının örüldüğü, insan neslinin sağlıklı bir biçimde devam edebileceği en önemli alandır.
Bu noktada Rehberimiz ve Efendimiz (s.a.s.), bizlere ufuk açıcı bir müjde sunmaktadır: “Evlenin. Çünkü ben (kıyamet günü diğer) ümmetlere karşı sizin çokluğunuzla iftihar edeceğim…” (İbn Mâce, Nikâh, 1) Bu nebevi beyan, Müslüman bir aile için çocuk sahibi olmanın sadece biyolojik bir süreç değil, aynı zamanda Hz. Peygamber’in (s.a.s.) kıyamet günündeki sevincine ve iftiharına ortak olma gayesi taşıdığını gösterir. Bizim için her yeni fidan, Efendimizin övüncüne vesile olacak bir emanettir.
Modern dünyanın ‘pişmanlık’ olarak sunduğu annelik, aslında inancımızda cennetin kapısını aralayan en kutsal anahtardır. Efendimiz’in (s.a.s.) ‘Cennet annelerin ayakları altındadır‘ müjdesi, bu kutsal vazifenin her bir meşakkatinin, aslında anneye manevi bir derece kazandırdığını haber verir. Anne; sadece bir çocuk dünyaya getiren değil, bir ruhu şefkatle yoğuran, ona Rahman’ın merhametini öğreten ve yetiştirdiği salih nesille kendi amel defterini kıyamete kadar açık tutan kutlu bir rehberdir. Bu yönüyle annelik, fıtratın en güzel tecellisi ve insanlığın en güvenli limanıdır.
Antinatalistlerin en güçlü argümanlarından biri, çocuğun rızasının alınamayacağı ve onun bir “araç” haline getirileceğidir. Oysa biz evlatlarımızı kendi egolarımızı tatmin etmek ya da birer yatırım aracı olarak görmek için değil; Allah’ın bir emaneti, yeryüzünü imar edecek bir ruh ve bir “sadaka-i cariye” olarak dünyaya getiririz. Onları “niçin doğdum?” sorusunun karanlığında bırakmamak için onlara yaratılış gayelerini ve fıtratın güzelliklerini öğretmek en büyük sorumluluğumuzdur.
Sonuç olarak diyebiliriz ki; fıtratın kodlarıyla oynamak, cinsiyetsizliğe davet etmek veya neslin devamını bir “felaket” gibi göstermek, sadece ferdin değil, topyekûn bir toplumun sonunu hazırlar. Tarih boyunca ahlaki bozulmalar ve fıtrata aykırı yaşam biçimleri yüzünden helak olan kavimlerin kıssaları bizler için birer ibret vesikasıdır.
Genç kuşaklarımızı evliliğe, aile kurmaya ve çocuk yetiştirmenin o tarifsiz manevi hazzına özendirmeliyiz. Unutmayalım ki sağlıklı bir gelecek; sapkın anlayışlara karşı bilinçli, fıtratına sahip çıkan ve ailesini bir kale gibi koruyan bir nesille mümkün olacaktır. Neslimizi korumak, geleceğimizi korumaktır.
Dr. Tuba Kevser ŞAHİN/ Uzman Vaiz
