Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaşından küçüklere hizmet veremeyecek, 15 yaşını dolduran çocuklara ise ebeveyn kontrollü ve özel korumalı “ayrıştırılmış hizmet” sunulacak.
Çocukların çevrim içi güvenliği için dünyada art arda atılan adımların ardından Türkiye’de de bir süredir gündemde olan kritik düzenleme neticelendi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle 15 yaşından küçüklere sosyal medya kullanımı yasaklanırken, 15 yaş üstü gençler içinse e-Devlet ile yaş doğrulaması ve ebeveyn denetimli “özel korumalı” yeni bir dönem başladı.
Sosyal Medya Yaş Sınırı Kaç Oldu?
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinin başında yaş sınırları geliyor. Buna göre:
- 15 Yaş Altı Çocuklar: Sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hiçbir şekilde hizmet sunamayacak. Mevcut hesaplar ise 31 Mart 2027 tarihine kadar yapılacak yaş doğrulaması sonucunda kapatılacak.
- 15-18 Yaş Arası Çocuklar: Bu yaş grubundaki çocuklara, fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini korumak amacıyla “ayrıştırılmış hizmet” adı verilen özel bir modelle erişim sağlanacak.
Yaş Doğrulaması Nasıl Yapılacak?
Yaş doğrulama süreçlerinde kişisel verilerin korunması temel ilke olarak benimsendi. Kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkân tanınacak.
- Yaş doğrulaması, e-Devlet Kapısı üzerinden, Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından sunulan çevrimiçi hizmet vasıtasıyla yapılacak.
- Üretilen “yaş doğrulama belirteci”; kullanıcının adı, profili veya kişisel verilerini içermeyecek. Sadece 15 veya 18 yaş sınırlarını doğrulayan teknik bir veri olarak sosyal platforma yüklenecek.
15 Yaş Üstü Çocuk Hesaplarında Hangi Kısıtlamalar Olacak?
15 yaşını doldurmuş çocuk kullanıcıların hesapları için devrede olacak başlıca kısıtlama ve tedbirler şunlar:
- Gizli Hesap Zorunluluğu: Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, kamuya açık yapılamayacak ve takipçi listeleri dışarıdan görülemeyecek.
- Rehber Senkronizasyonu Yasağı: Sosyal ağlar, çocukların hesaplarını cihazdaki telefon rehberleri veya diğer platformlardaki arkadaş listeleriyle senkronize edemeyecek.
- Canlı Yayın ve Sonsuz Akış Yasağı: Çocuk hesaplarında canlı yayın açma özelliğine kesinlikle izin verilmeyecek. Bağımlılık yapıcı ardışık (sonsuz) kaydırma tasarımları uygulanamayacak.
- Reklam ve Ekran Görüntüsü Kısıtlaması: Çocukların davranışları profillenemeyecek, kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek. Ayrıca profil fotoğrafı ve paylaşımların ekran görüntüsünün (screenshot) alınmasını engelleyecek teknik tedbirler uygulanacak.
Ebeveynler Çocuklarının Hesaplarını Nasıl Kontrol Edebilecek?
Yönetmelik, sosyal ağların açık ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunmasını zorunlu kılıyor. Bu araçlar sayesinde anne ve babalar:
- Hesap ve özellik ayarlarını denetleyebilecek,
- Satın alma ve ücretli üyelik işlemlerini izne bağlayıp harcama limiti koyabilecek,
- Günlük kullanım süresini sınırlandırıp konum paylaşımını yönetebilecek.
Ebeveyn denetimleri çocuk tarafından izinsiz devre dışı bırakılamayacak, ancak denetimlerin çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde zedelememesi esas alınacak.
Yeni Yönetmelik Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
- Yürürlük Tarihi: Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde tüm hükümleriyle yürürlüğe girecek.
- Mevcut Hesapların Durumu: Yürürlük tarihinden önce açılmış mevcut hesaplar için sosyal ağ sağlayıcılar 31 Mart 2027 tarihine kadar e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmakla yükümlü olacak. Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesapları kapatılacak.
Kararlara İtiraz Edilebilecek mi?
Sosyal ağ sağlayıcılar; yaş doğrulama sonuçlarına, hesabın askıya alınmasına/kapatılmasına veya uygulanan tedbirlere ilişkin itirazların alınması için Türkçe dil seçeneği bulunan, ücretsiz bir itiraz mekanizması kurmakla yükümlü olacak. İtirazlar otomatik sistemlerle değil, insan incelemesine tabi tutulacak ve süreç sonuçlanana kadar veriler silinmeyecek.
Kaynak: Resmî Gazete Tarih / Sayı: 10 Ekim 2026, Sayı: 33396
